DIŞ TİCARET SÖZLÜĞÜ

A.I.D: “Agency for International Developement” için kısaltma. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı. ABD hükümetinin özellikle savaş, iç savaş, salgın hastalık, kıtlık vb. gibi olağanüstü olaylardan zarar gören ülkelere yaptığı yardımları düzenleyen kuruluş.

A.T.A: “American Truckers Association”için kısaltma. Amerika Kamyoncular Birliği.

AAR: “Against All Risks”için kısaltma. Sigorta poliçelerinde “Bütün Riskler Dahil” maddesi için kullanılır.

A.A.R: “Association of American Railroads” için kullanılan kısaltma. Amerika Kıtası Demiryolu Birliği.

ABANDON: Yükleyici yada alıcının mallarını bırakması, tek etmesi.

ABATEMENT: Mala zarar gelmesi ya da tarife üzerinde fiyatlandırma halinde fatura üzerinden izin verilen indirim.

ABI: “Automated Broker Interface” için kısaltma. ABD Gümrüğü’nde acentelerin ithalat işlemlerini gerçekleştirebildiği EDI sistemi.

ABOARD: Yükün taşıma vasıtasının üstüne konması, yükün vasıta üstünde olması.

ABSORPTION: Bir taşıyıcının başka bir taşıyıcının masraflarını yükleyiciye/göndericiye aksettirmeden üstlenmesi.

ACCEPTANCE: Keşidenin/ödemeyi yapacak olanın kabul ettiği ve vadesi geldiğinde koşulsuz olarak ödemekle yükümlü olduğu vadeli draft veya ödeme çeki. Kabaca, belirlenen şartlarda malın satın alınması anlaşmasıdır.

ACCESSORIAL CHARGES: Taşıma kaplarının kirası, döviz kuru ve teslim masrafları gibi temel tarifeye eklenen masraflar.

ACQUIESCENCE: Bir konşimento gönderici/yükleyici tarafından protesto edilmeden kabul edilir veya imzalanırsa, gönderici sessiz kalarak anlaşma şartlarını kabul etmiş sayılacağına dair ifade.

ACQUITTANCE: Yük üzerindeki iddialardan vazgeçtiğini gösterir belge.

A.C.S.: “Automated Commercial Systems” için kısaltma. ABD Gümrüklerinin EDI BILGE sistemi.

ACT OF GOD: Doğal afet.

AD VALOREM: Daha çok vergi sistemlerinde kullanılan” Değere Göre” anlamına gelen Latince terim.

ADMINISTRATIVE LAW JUDGE: ABD’de “İdari Yargıç”

ADMIRALITY: ABD’de “Bahriye Mahkemesi”. İngiltere’de Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı.

ADVANCE: 1. Peşin avans 2. Daha önce rezervasyonu yapılmış kısa süre içinde hareket edecek olan gemiyi taşımak.

ADVANCED CHARGES: Nihai olarak gönderici/yükleyici veya alıcıdan tahsil edilecek olan ve bir taşıyıcıdan diğerine aktarılan taşımacılık ücreti.

ADVENTURE: Göndericinin/yükleyicinin tüm riskleri üzerine aldığı yükleme.

ADVICE OF SHIPMENT: Yükleme talimatı. Yerli ya da yabancı alıcının yükün ambalajlanması, rota tayini vb. konulara ilişkin gönderdiği not. Faturanın bir kopyası ve istenildiği takdirde konşimentonun bir kopyası bu talimata eklenir.

ADVISING BANK: Ticari bir işte tacirin nam ve hesabına kredi ilişkisini başlatan banka.

AFFREIGHTMENT, CONTRACT OF: Yük yeri rezervasyon kontratı. Bir denizyolu taşıyıcısının bir ihracatçı veya ithalatçıya belirli zamanda belirli tarifede gemisinde kargo yeri sağlama garantisi veren kontrat.

AFT: Gemi, uçak gibi araçların arka kısmı.

AGENCY TARIFF: Acente Tarifesi. Bir acentenin birçok taşıyıcı adına yayınladığı tarife.

AGENT: Acente. Bir sözleşme veya vekâlete dayanarak başkası ya da bir firma adına sözleşme düzenlemeye ve hareket etmeye yetki almış kişi ya da kurum.

AGGREGATE SHIPMENT: Farklı satıcılardan tek bir alıcıya gönderilecek yükün bir araya getirilip konsolide edilerek tek bir yük halinde taşınması.

AGREED WEIHGT: Taşıyıcı ile gönderici arasında yükün mutabık kalınan ağırlık yada tonajı.

AIRWAY BILL: Hava Konşimentosu. Gönderici ile hava taşıyıcı arasında ciro edilemez formda hazırlanan taşıma senedi.

ALL IN : Her şey dahil fiyat. Çıkıştan varışa tüm masrafları kapsayan anlaşma.

ALONGSIDE: Geminin yan tarafı, borda.”Alongside” kayıtlı şekilde teslim edilen mallar limanda yüklemeye uygun biçimde bordaya konur.

ALTERNATIVE RATES: Alternatif navlunlar.

AMBIENT TEMPERATURE: Çevre ısısı. Bir konteyner için çevre ısısı atmosfer sıcaklığıdır.

AMERICAN BUREAU OF SHIPPING: Amerikan Denizcilik Bürosu. Amerikan gemilerinin seyrüsefere uygunluğunu tescil eden kuruluş.

AMS: “Automated Manifest System” için kısaltma. ABD Gümrüğü’nün “Otomatik Özet Beyan Sistemi”.

ANTI-DUMPING DUTY: Anti-damping vergisi. İthal malların satışını özendirmemek ve bu malların yerli mallara ikame edilmesini teşvik etmek için konulan vergi.

ANY QUANTITY (A.Q.): Belirlenen navlunun, mal miktarına bağlı olmadan uygulanacağını belirten ifade.

APPARENT GOOD ORDER: Harici muayenede malın zarar görmediğinin tespiti.

APPRAISEMENT: Eşyanın gümrük kıymetinin tespiti. Gümrük yetkilileri tarafından ithal edilen malın vergilendirilecek değerinin belirlenmesi.

APPRAISER’S STORES: İthal edilen malların gümrük kıymetinin tespiti için numunelerin alındığı, incelendiği, ölçüldüğü gümrük deposu.

ARBITRARY: Sabit fiyatın üstüne keyfi, ihtiyari fiyat koymak.

ARRIVAL NOTICE: Varış İhbarnamesi. Taşıyıcı tarafından malın konşimentoda belirtilen noktaya ulaştığında alıcıya veya acentesine gönderdiği nota.

ASC X12 : “American Standards Committee x12” için kısaltma. Amerikan Standartları Komitesi. ABD’de elektronik veri değişimi standartlarını belirlemekle yükümlü kuruluş.

ASSIGNMENT: Konşimento yada kıymetli evrakı tahsis etme. Mülkiyet veya sair bir hak tesisi için kıymetli evrakın devri. Emre yazılı senetlerde (konşimentolarda) ciro; nama yazılı senetlerde yazılı bir devir beyanı.

ASTERN: Tornistan.

ATA CARNET ATA KARNESİ: Fransızca “Admission Temporaire” ve İngilizce “Temporary Admission” ifadelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan terim. Fuar, sergi, ticari numune ve profesyonel ekipmanın sistemi kabul eden ülke topraklarını belirli bir süre için gümrüksüz giriş çıkışını sağlayan, ilgili ticaret odaları tarafından düzenlenen belge.

ATDNSHINC: “Any Time, Daytime; Night, Sundays and Holidays Included” için kısaltma. Her zaman; gece, gündüz, pazarları ve tatiller dahil.

ATWARTSHIPS: Geminin enine çapraz yönü.

AVOIRDUPOIS POUNDS: 0.4535924277 kilogram eşitinde yük ağırlık birimi.

AWWL : “Always Within Institute Warranties Limits” için kısaltma. “Her zaman Gara